Sultangazi Riskli Yapı Tespiti

Riskli Yapı Tespiti Nedir?

Riskli yapı tespiti; yapının, yürürlükteki esaslara göre ekonomik ömrünü tamamlamış ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıyıp taşımadığının belirlenmesidir. İşlem, deprem performans analizinden farklı olarak doğrudan bir kanun uygulamasıdır ve sonucu idari sonuç doğurur.

Sultangazi'de tespit talebi malik tarafından başlatılır; kat maliklerinin tamamının onayı aranmaz.

Süreç Nasıl İşler?

Tipik akış aşağıdaki gibidir.

• Malik, lisanslı kuruluşa başvurur
• Lisanslı kuruluş yapıda saha incelemesi ve gerekli ölçümleri yapar
• Rapor hazırlanır ve ilgili il müdürlüğüne iletilir
• İdare raporu inceler; uygun bulunursa yapı riskli olarak kaydedilir
• Maliklere tebligat yapılır; itiraz süresi başlar
• İtiraz yoksa veya reddedilirse mevzuatta öngörülen süreç işler

Kim Yapabilir?

Riskli yapı tespiti yalnızca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca lisanslandırılmış kuruluşlarca yapılabilir. Lisanssız bir kuruluşun raporu, 6306 kapsamında işlem görmez. Sultangazi için lisanslı kuruluş listesi Bakanlık ve il müdürlüğü kanallarından teyit edilmelidir.

İtiraz Yolu

Riskli yapı kararına, tebligattan itibaren mevzuatta belirtilen süre içinde ilgili müdürlüğe itiraz edilebilir. İtirazlar, teknik heyet tarafından değerlendirilir.

Başvuru Öncesi Belge Listesi

Belge hazırlığı, saha çalışmasının süresini doğrudan etkiler. Sultangazi'de bu belgeler ilçe belediyesi arşivi ve tapu kayıtları üzerinden temin edilir.

• Tapu belgesi veya maliki gösteren resmî kayıt
• Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi (varsa)
• Mimari ve statik projeler (varsa)
• Kimlik belgesi; vekâletle yürütülecekse vekâletname
• Bağımsız bölüm listesi ve kat mülkiyeti bilgileri

Hangi İşlem Neyi Ölçer?

Birinci işlem hasar tespitidir: afet sonrası, kamu kurumlarınca yürütülür ve yapının o andaki hasar düzeyini sınıflandırır.

Deprem performans analizi ise afet olmasa da yapılabilir. Yapının mevcut taşıyıcı sisteminin ölçülerek olası bir deprem etkisi altındaki davranışının değerlendirilmesidir. Biri geçmişteki hasarı, diğeri gelecekteki davranışı konu alır.

• Hasar tespiti: afet sonrası, kamu kurumu yürütür, sonucu hasar derecesidir.
• Performans analizi: her zaman yapılabilir, mühendislik hesabı gerektirir, sonucu performans düzeyidir.
• Riskli yapı tespiti: 6306 sayılı Kanun kapsamındadır, sonucu yapının riskli olup olmadığıdır.

Sultangazi İçin Başvuru Zinciri

İstanbul ili 39 ilçeye ayrılır. Sultangazi ilçesindeki bir yapı için hangi kuruma gidileceği, talebin türüne göre değişir; imar ve arşiv talepleri ilçe belediyesine, afet ve risk süreçleri il müdürlüklerine yapılır.

Doğru incelemeyi belirleyen unsurlar Sultangazi'de de aynıdır: yapım yılı, taşıyıcı sistem türü, elde bulunan belgeler ve başvurunun amacı. Bu dört başlık netleşmeden kapsam belirlenemez.

Aynı il içindeki komşu ilçeler (Bayrampaşa, Başakşehir, Sancaktepe, Kartal) için de süreç adımları değişmez; değişen yalnızca muhatap belediye ve saha koşullarıdır.

• İstanbul İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AFAD) — afet sonrası hasar tespit çalışmalarının il düzeyindeki yürütücüsü.
• İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü — riskli yapı tespiti ve 6306 sayılı Kanun süreçlerinin il muhatabı.
• Sultangazi Belediyesi — imar durumu, yapı ruhsatı ve proje arşivi taleplerinde ilk başvuru mercii.

Çevrim İçi Bilgi Nerede Yetersiz Kalır?

Bir yapının durumu hakkında bağlayıcı yorum, ancak sahada alınan ölçümlere dayanabilir. Sultangazi'de de bu kural değişmez.

Burada anlatılanlar genel çerçevedir. Belirli bir yapı için geçerli tek belge, yetkili mühendislerce imzalanmış ve ölçüm verisine dayanan rapordur.

Nereden Başlamalı?

İlk adım belge derlemektir: ruhsat, mimari ve statik proje, varsa önceki raporlar. Sultangazi'de bir yapı için kapsam, çoğunlukla bu belgelerin varlığına göre şekillenir.

BHT Mühendislik, bağımsız bir mühendislik kuruluşu olarak yapısal inceleme ve raporlama hizmeti verir. Resmî afet hasar tespiti kamu kurumlarınca yapılır; bağımsız teknik rapor ise itiraz, sigorta ve yargı süreçlerinde teknik dayanak olarak kullanılabilir.